يك وبلاگ رياضي

اگه وقت كرديد به اين وبلاگ سر بزنيد

اينجا را كليك كنيد

کشفی در حمام

  

دايره هاي مرا خراب نكن     

 

ارشميدس دانشمند و رياضي دان يوناني در سال 212 قبل از ميلاد در كشور سيراكوز يونان چشم به جهان گشود  

كشفي در حمام          

 

روزي كه او در حمام عمومي به داخل خزينه پا نهاد در آن نشست وحين اين كار بالا آمدن آب خزينه را مشاهده كرد .ناگهان فكري به مغزش خطور كرد . او بلا فاصله لنگي را به دور خود پيچيد و با اين شكل و شمايل به سمت خانه روان شد و مرتب فرياد ميزد يافتم ، يافتم .او چه چيزي را يافته بود ؟پادشاه به او ماموريت داده بود راز جواهر ساز خيانت كار دربار را كشف و او را رسوا كند. شاه هيرون بر كار جواهر ساز شك كرده بود و چنين مي پنداشت كه او بخشي از طلايي را كه براي ساختن تاج شاهي به وي داده بودبراي خود برداشته و باقي آن را با فلز نقره كه بسيار ارزان تر بود مخلوط كرده و تاج را ساخته است.هر چند ارشميدس ميدانست كه فلزات گوناگون وزن مخصوص متفاوت دارند ولي او تا آن لحظه اين طور فكر ميكرد كه مجبور است تاج شاهي را ذوب كند، آن را به صورت شمش طلا قالب ريزي كند تا بتواند وزن آن را با شمش طلاي نابي به همان اندازه مقايسه كند. اما در اين روش تاج شاهي از بين ميرفت ،پس او مجبور بود راه ديگري براي اين كار بيابد . در آن روز كه در خزينه ي حمام نشسته بود ديد كه آب خزينه بالاتر آمده و بلا فاصله تشخيص داد كه بدن او ميزان معيني از آب رادر خزينه ي حمام پس زده و جا به جا كرده است.                             

                                     

آزمايش و اثبات نا خالصي تاج شاهي

(كشفي از رازهاي طبيعت )     

 

او با عجله و سراسيمه به خانه بازگشت و شروع به آزمايش عملي اين يافته كرد .او چنين انديشيد كه اجسام هم اندازه ،مقدار آب يكساني را جابه جا ميكنند،ولي اگر از نظر وزني به موضوغ نگاه كنيم يك شمش نيم كيلويي طلا كوچكتر از يك شمش نقره به همان وزن است(طلا تقريبا دو برابر نقره وزن دارد)، بنابراين بايد مقدار كم تري آب را جا به جا كند . اين فر ضيه ي ارشميدس بود و آزمايشاهاي او اين فرضيه رااثبات كرد.او براي اين كار نياز به يك ظرف آب و سه وزنه با وزن هاي مساوي داشت كه اين سه وزنه عبارت بودند از تاج شاهي ، هم وزن آن طلاي ناب و دوباره هم وزن آن نقره ي ناب.او در آزمايش خود تشخيص داد كه تاج شاهي ميزان بيشتري آب را نسبت به شمش طلاي هم وزنش پس مي راند،ولي اين ميزان آب كمتر از ميزان آبي است كه شمش نقره هم وزن آن را جا به جا ميكند. به اين ترتيب ثابت شد كه تاج شاهي از طلاي ناب و خالص ساخته نشده ،بلكه جواهر ساز حيله گر آن را مخلوطي از طلا و نقره ساخته است و به اين ترتيب ارشميدس يكي از چشمگير ترين رازهاي طبيعت را كشف كرد. آن هم اين كه ميتوان وزن اجسام سخت را با كمك مقدار آبي كه جا به جا مي كنند اندازه گيري كرد. اين قانون (وزن مخصوص) راكه امروز به آن چگالي ميگويند اصل ارشميدس مينامند .حتي امروز هم هنوز پس از 23 قرن بسياري از دانشمندان در محاسبات خود متكي به اين اصل هستند.

یک سایت برای دستیابی به مجلات معتبر وجهانی ریاضیات

اینجا را کلیک کنید